De Russische president Poetin leunt weer even achterover. In de Oekraïne gaat namelijk alles naar wens van het Kremlin Dat ziet graag een federaal Oekraïne, oftewel grote autonomie van Oost-Oekraïne binnen Oekraïne. Op die manier kan Rusland het toetreden van Oekraïne tot EU en Navo blijven frustreren, door zijn invloed in het pro-russische Oosten. Omdat EU en VS ook niet meer zien hoe het nog anders kan in Oost-Oekraïne, na al het gestook door Moskou en de resulterende anarchie, dringen ook zij nu aan op grotere autonomie voor deze regio. Kiev stemt knarsetandend in. En nu Rusland ze laat bungelen, komen de separatisten in Oost-Oekraïne steeds meer in hun hemd te staan, waardoor hen weinig overblijft dan een compromis zoeken.
‘Most’ maakt van deze relatieve rust gebruik om een kort portret te geven van de twee belangrijkste oligarchen in Oekraïne, omdat die wel eens een cruciale rol in de toekomst van het land zouden kunnen gaan spelen. Ze komen dus vast nog eens terug op deze blog, en dan is dit een ‘naslagwerkje’.
De eerste tycoon is ‘chocoladekoning’ en favoriet presidentskandidaat op 25 mei, Petro Porosjenko.
Koning van Chocoladeland Oekraïne
Foto: kharkivoda.gov.ua
Volgens het Amerikaanse zakenblad Forbes staat Porosjenko op dit moment op plaats 1313 van de rijksten ter wereld.Het vermogen van de in Kiev wonende oligarch bedraagt naar schatting $ 1,3 miljard, en dat verdient hij voor een belangrijk deel met de productie en verkoop van zoetigheid, in het bijzonder chocolade. Zijn naar hem genoemde bedrijf ‘Rosjen’ werd opgericht in 1995 en staat ergens rond de vijftiende plaats op de lijst van snoepfabrikanten in de wereld. Maar de Rosjen-holding, waarvan het bestuur formeel in handen is van Porosjenko’s vader Aleksej, bevat inmiddels een waaier aan ondernemingen, onder meer auto- en landbouwbedrijven en diverse media, waaronder tv-kanaal 5. Porosjenko opende zijn eerste winkel in de jaren negentig, na de val van de Sovjet-Unie, in Boedapest. Net als zoveel post-sovjet oligarchen begon hij uit het niets met zaken doen. Daarvoor had hij echter wel een economische opleiding afgerond aan de Staatsuniversiteit van Kiev. Porosjenko is getrouwd en heeft vier kinderen.
Porosjenko is de Berlusconi van Oekraïne, reeds sinds eind 90’er jaren combineert hij zaken met politiek. Hoewel hij ook even minister van Economische Zaken was onder de pro-russische president Janoekovitjs, was hij voor het merendeel actief bij democratische Oekraïens-gezinde partijen. Zo nam hij actief deel in de Oranjerevolutie in 2004 en is een goede vriend van de toen gekozen president Joesjenko, in wiens regering hij een tijdje minister van Buitenlandse Zaken was.
Zelfs als Porosjenko op 25 mei de politiek belangrijkste man van Oekraïne wordt, blijft Rinat Achmetov de onbetwist ‘zakelijk leider’ van het ‘wilde oosten’. Het imperium van deze kolen- en staalmagnaat wordt namelijk gevormd door de mijnen in de Donbass, de regio’s Donetsk en Loegansk, waar de rebellen nu ‘Volksrepublieken’ hebben uitgeroepen. Hoewel Achmetov uit het kamp van de gevluchte pro-russische president Janoekovitsj komt, en beiden uit Donetsk, heeft hij duidelijk gemaakt dat hij wil dat Oost-Oekraïne binnen Oekraïne blijft. Logisch, want zijn zaken zullen snel opdrogen als de Donbass een door niemand erkende en door de hele wereld geboycotte ´staat´ wordt. Tegelijkertijd is hij ook niet voor aansluiting bij Rusland, want hoewel hij graag zaken doet met Rusland, wil hij natuurlijk liever niet zijn enorme macht kwijtraken aan het Kremlin.
Tsaar van Staalimperium Donbass
Foto: Football.ua, CC BY-SA 3.0 GFDL, via Wikimedia Commons
Vergeleken met Achmetov (met $ 12,2 miljard op plaats 91 van de Forbeslijst der allerrijksten) is Porosjenko een armoedzaaier. Net als veel superrijken die hun kapitaal op dubieuze wijze hebben vergaard na de val van de Sovjet-Unie, brengt Achmetov veel tijd door in zijn ´pied-à-terre´ in Londen. Daar stonden recent dan ook pro-Kiev groepen demonstranten voor de deur die van hem eisten dat hij het niet meer zou opnemen voor de voormalig zetbaas van het Kremlin in Oekraïne, Janoekovitsj. Achmetov houdt zich nu op de achtergrond op en neemt geen deel aan de onderhandelingen tussen Kiev en de separatisten. Achmetov studeerde in Donetsk, is getrouwd en heeft twee kinderen.
