Onderhandelingen met Exxon Mobile: En wie zit er weer in het midden? (RIA Novosti. Aleksej Droezjinin)

De Russische politiek van verdeel en heers is al zo oud als het Kremlin zelf. Maar verblind door roebeltekens in hun ogen, laten ook de grootste Westerse bedrijven met zich sollen. Dat zagen we deze week weer eens bij de ontknoping van de al maanden durende strijd om de exploratie van het olierijke Arctische gebied rond de Noordpool (zie: blog 16 april 2011). Tot april dit jaar sprak de Russische oliegigant Rosneft hierbij zijn onwankelbare liefde uit voor het Britse BP. De bruidschat zou bestaan uit een aanzienlijk BP-aandelenpakket voor staatsbedrijf Rosneft. De Russische premier Poetin keek hier likkebaardend naar uit, omdat Rusland hierdoor nog grotere invloed zou krijgen op de energievoorziening van Europa en de wereld.

De Russische aandeelhouders van de reeds bestaande joint-venture tussen het Russische TNK en het Britse BP (TNK-BP), voelden zich echter gepasseerd. Zij eisten daarom, met succes, dat het voorgenomen huwelijk tussen Rosneft en BP werd afgeblazen. Dat het Kremlin het moest afleggen tegen de aandeelhouders, onder leiding van de oligarchen Michail Friedman en Viktor Vekselberg, geeft en passant aan dat de Poetin-clan niet meer oppermachtig is en dat concurrerende machtsclans aan invloed winnen.

Maar terwijl de Britse en Russische aandeelhouders van oliebedrijf BP nog altijd door de rechtszalen rollen, werd afgelopen dinsdag bekend dat het Amerikaanse Exxon Mobile er met de Russische bruid vandoor gaat. De huwelijksreis gaat natuurlijk naar de Noordpool.

Als grootste energiebedrijf ter wereld, is Exxon Mobile een mooie partner voor Rosneft. Maar de zo fel begeerde aandelen in een leidend Westers energiebedrijf krijgt Rosneft niet. In ruil voor het recht het Arctisch gebied mede te exploreren, biedt Exxon Mobile de Russen namelijk slechts deelname in verschillende Amerikaanse gasvelden, onder meer in de Golf van Mexico en Texas.

Het Nederlands-Britse Shell en het Franse Total, blijven achter als teleurgestelde aanbidders Na het mislukken van de overeenkomst met BP dit voorjaar, werd Shell nog als favoriete nieuwe Rosneft-partner beschouwd. Maar, zoals Shell zelf inmiddels ook wel weet, loont het te blijven flirten met de Russische kanjer Rosneft, omdat dat een grillige partner is. Zo gaf Moskou vorig jaar al aan dat ook de nieuwe bruid zich niets hoeft te verbeelden. Nadat Exxon Mobile toen meer geld vroeg voor haar werkzaamheden op het eiland Sachalin, waar het eveneens samenwerkt met Rosneft, kreeg het Amerikaanse concern te horen: ‘Voor ons is niemand onvervangbaar.