Gouden Bergen Skolkovo nog niet in zicht

Het Russische wetenschapscomplex Skolkovo, niet ver van Moskou, had het paradepaardje moeten worden van Russische geavanceerde technologie, een bewijs dat Rusland meer is dan een primitieve olie- en gasboer.

Skolkovo is het geesteskind van Poetins’ voorganger en stroman, Dmitri Medvedev. Hij lanceerde in 2009 het idee voor deze wetenschapsstad niet ver van Moskou, die Rusland van de hoognodige geavanceerde technologie moest voorzien. In de wetenschap dat kennis en kunde hiervoor in eigen land tekort schoten, nodigde Rusland daarbij nadrukkelijk buitenlandse bedrijven uit naar deze Russische Silicon Valley te komen. De Amerikaanse bedrijven Cisco, Intel en Microsoft toonden interesse, en ook in Nederland zag men Gouden Bergen. Op de eerste megabijeenkomst van ING voor zakendoen in Rusland, de zogenoemde Business Meet, die in 2011 plaatsvond in het Concertgebouw, zoemde het woord Skolkovo door de gangen en bij de verschillende workshops, zoals die over nanotechnologie.

Niet toevallig was het woord Skolkovo nauwelijks meer te horen op de recente Business Meet, die afgelopen 8 april plaatsvond in de Beurs van Berlage, ter gelegenheid het bezoek van president Poetin aan Nederland op die dag. Ook Microsoft en de andere Amerikaanse reuzen hebben hun vertrek naar dit beoogde Russische wetenschapmekka even uitgesteld.

Veel ondernemers leken terecht nattigheid te voelen toen na vier jaar verzoenende hervormingspraat van president Medvedev, Vladimir Poetin afgelopen mei weer op de Russische troon kwam en de duimschroeven zo hard begon aan te draaien dat iedereen die hardop roept om meer democratie en vrijheid inmiddels in de gevangenis is beland of kan belanden.

De scepsis, en mogelijk voorlopige doodsteek, ten aanzien van Skolkovo, bleek vorige week helaas geheel en al gerechtvaardigd, toen vicepremier en regeringsverantwoordelijke voor Skolkovo, Vladislav Soerkov zijn ontslag indiende (lees: werd ontslagen door Poetin). Directe aanleiding was een onderzoek door het Russische Onderzoekscomité (deel van Russisch Openbaar Ministerie) naar vermeende malversaties door de vicepresident van Skolkovo, Aleksej Beltjoekov. Volgens het aan Poetin loyale Onderzoekscomité, had Beltjoekov onterecht $ 300.000 gegeven aan parlementslid en Poetincriticus Ilja Ponomarjov, onder meer voor een serie lezingen.

Soerkov bekritiseerde op zijn beurt het brute optreden van het Onderzoekscomité en noemde, terecht, de schade die dit zou kunnen hebben voor de reputatie van het kersverse Russische Silicon Valley. Soerkov werd reeds dit voorjaar gedumpt door Poetin als “Hoofd Propaganda” (als plaatsvervangend hoofd van Poetins Presidentieel Apparaat legde hij het ideologisch fundament voor diens beleid van “Soevereine Democratie”). De reden daarvoor was dat Poetin hem stilzwijgend verweet dat hij de ongehoord massale protesten die vooraf gingen aan zijn “verkiezing” niet had kunnen voorkomen.

Het ontslag van Soerkov, allereerst als Poetins’ Hoofd Propaganda, en nu als vice-premier, geeft ook weer eens duidelijk Poetins’ politieke logica aan. Als ministers of topambtenaren er niet in slagen maatschappelijke problemen als sneeuw voor de zon te doen verdwijnen, of het nou gaat om de groeiende straatprotesten, de toenemende armoede of de stagnerende economie, dan moeten ze weg. Een daadwerkelijke aanpak van de problemen is natuurlijk het laatste wat Poetin wil, want dat zou tevens het einde van zijn autoritaire en corrupte bewind betekenen.

Mocht ook u via uw werkzaamheden toevallig betrokken zijn bij de Gouden Bergen in Skolkovo, dan hoeft u niet direct in paniek te raken, het geld blijft daar nog wel even door de valleien stromen, zelfs president Poetin begrijpt namelijk dat moderne technologie van levensbelang is voor het land . Maar…houdt u wel even scherp in de gaten in welk kamp uw gesprekspartners zitten. Zitten ze dichter bij het ‘hervormingskamp’ van premier Medvedev dan helpt u dat inhoudelijk wel verder maar kan uw project ook zomaar afgeblazen worden als het Kremlin dat wenst.

Het is nog niet gezegd dat de Gouden Bergen van Skolkovo de Russische economie op termijn niet de “innovatieve impuls” zullen geven die Rusland vooruit zal helpen. Mogelijk zegevieren de bètawetenschappers alsnog. Voorlopig lijkt Skolkovo echter vooral een rijk studieterrein voor geleerden en waarnemers die geïnteresseerd zijn in de theorie en praktijk van politieke machtsstrijd.

Onderschrift: Skolkovo, test van nanovliegtuig (bron: http://www.rb.ru)