Geen daden maar woorden

Sjoevalov (rechts) gaat voor goud, ook bij het WK 2018 in Rusland
© foto-net / Kurt Schorrer

Terwijl Japan en Noord-Afrika letterlijk en figuurlijk op hun grondvesten schudden, lijkt Rusland zich momenteel in het oog van de naald te bevinden. Het instorten van de aandelenbeurzen, van Tokyo tot New York, als gevolg van de angst voor economisch zwaar weer, ging aan Moskou voorbij. Terwijl de aandelenbeurzen in China en India, die samen met Rusland en Brazilië de belangrijkste opkomende markten vormen (de zogenoemde BRIC-landen), begin deze week een duikvlucht maakten, verloor de Russische beursgraadmeter RTS niet meer dan 1,2%.

Wellicht dat dit de stilte voor de storm is, want de Russische economie staat allerminst als een huis. Net als elders in de wereld zijn de voedsel- en brandstofprijzen de laatste tijd hard opgelopen. Afgelopen februari liet de Russische minister van Financiën, Aleksej Koedrin, al weten dat de prijsstijging in Rusland dit jaar waarschijnlijk hoger uitkomt dan de toch al fors begrote 7% (ter vergelijking, de inflatie in China is momenteel 4,9% en die in de Eurozone 2,9%).

Maar ernstiger dan deze economische cijfers, is dat het Russisch nationaal inkomen in toenemende mate wordt aangevreten door de enorme corruptie. Volgens de Wereldbank verdwijnt inmiddels maar liefst de helft -$900 miljard dollar-van het Russisch nationaal inkomen door corruptie (gegevens augustus 2010). Dat is meer dan het driedubbele, $ 250 miljard, dan in 2005.

Helaas was de schijnbaar openhartige kritiek op het bestaande politieke systeem die vice-premier Joerij Sjoevalov deze week uitte, niet meer dan dan een praatje voor de vaak. Poetin’s spreekbuis Sjoevalov, tevens kopstuk van regeringspartij Verenigd Rusland, stelde op een congres over de modernisering van het land, dat in Rusland partijen ten onrechte worden gedragen door personen, hij noemde Poetin en Medvedev. Sjoevalov pleitte voor breed georganiseerde partijen die duidelijke principes hebben, waar ze voor opkomen en waarmee ze kiezers proberen te trekken. Met andere woorden, een democratisch systeem. Maar natuurlijk is het een paradox te verwachten dat machthebbers die zich gewetenloos verrijken ten koste van burgers, zoals Sjoevalov, meer zullen doen dan deze nobele principes met de mond belijden.

Veelzeggend waren wat dat betreft Sjoevalov’s uitspraken, mogelijk met een schuin oog naar de Noord-Afrikaanse onlusten, dat de Russische regering in de nabije toekomst streeft naar een “fundamentele transformatie van de maatschappij, maar zonder wat voor opschudding dan ook, want dan wordt het alleen maar slechter.” Oftewel in politieke Sasja en Masja (zoals Jip en Janneke heten in het Russisch)-taal: ‘Stem Poetin of Medvedev, want anders komt er maar weer maatschappelijk gedonder.’

Maar Ivan met de Sjapka (bontmuts), gewend aan bedrog uit het Kremlin, zal bij de woorden van Sjoevalov denken: “Ze dronken een glas, ze deden een plas en alles bleef zoals het was.”