Sta..of ik schiet geen gas meer!
Russisch president Poetin is als een moeder voor energiereus Gazprom. Maar Gazprom is dan ook een gul kind. Het gebruikt zijn monopoliepositie in de gashandel graag om Poetin en zijn vrienden wat douceurtjes in de vorm van miljarden roebels toe te schuiven. Bovendien voert de gasreus loyaal de politieke wensen van het ouderlijk huis, het Kremlin, uit. Daarom wekt het geen verbazing dat topman Aleksej Miller van Gazprom een wel heel mooi verjaardagscadeau had voor Poetin’s zestigste verjaardag, afgelopen 7 oktober. De dag erna werd ter ere daarvan, aldus Miller, namelijk het tweede deel van de Nord Stream-pijpleiding gelanceerd. Het eerste deel trad een jaar geleden in werking.
De Nord Stream vervoert Gazprom’s gas over de zeebodem, om de eigenwijze buren Oekraïne en Wit-Rusland heen, rechtstreeks naar Duitsland (zie voor de voorgeschiedenis, de linkjes onderaan dit artikel). Indirect was dit daarmee ook Poetin’s verjaarskadootje van de Duitse energiebedrijven E.ON Rurhrgas en Wintershall, het Franse GDF Suez en onze eigen Gasunie, want deze West-Europese bedrijven zijn allemaal minderheidsaandeelhouder in dit kostbare project. Vanzelfsprekend verkrijgen deze ondernemingen daarmee ook aantrekkelijke kortingen op de enorme hoeveelheden gas die ze afnemen. En dat loopt op , want het is de bedoeling dat Gazprom via Nord Stream in 2015 in maar liefst een kwart van Europa´s gasbehoefte voorziet. Tegelijkertijd kan Gazprom nu van haar eigenwijze Oost-Europese buren hogere prijzen vragen, omdat die het transport niet meer kunnen traineren als ze het daarmee oneens zijn.
Met de Nord Stream dient Gazprom dus zowel haar broodnodige behoefte aan meer inkomsten, -door concurrentie van Amerikaans schaliegas zijn die afgelopen jaar grofweg met een kwart gedaald- als de behoefte van het Kremlin om Europa meer aan zich te binden via de gaskraan. Maar dat is nu net wat de EU, en vooral de Oost-Europese landen daar binnen, niet zint. Vandaar dat de EU vorige maand een grootscheeps onderzoek is gestart naar valse concurrentie door Gazprom. Als klap op de vuurpijl, en zware slag voor de Russische gasreus, eist de EU dat Gazprom, net als EU-bedrijven, in de EU haar gasleverantie gaat splitsen van de pijpleidingen. Concurrenten, zeg de NUON, zouden dan gebruik kunnen maken van de Gazpromleidingen.
Maar hier stuit de EU op moeder Poetin die zich als een Russische beer opstelt voor Gazprom. Via een razendsnelle oekaze heeft Poetin namelijk, na de aankondiging van de EU tot onderzoek, een staatsorgaan in het leven geroepen dat bepaalt of Russische staatsbedrijven, lees: Gazprom, commerciële informatie mogen afgeven aan de Europese onderzoekers. Tevens heeft hij een korte maar krachtige reactie gegeven op de eis van de EU tot splitsing van pijpleidingen en gasleveranties: ´Njet!´ Als Poetin deze vijandige houding richting Europa volhoudt, is een ´Koude Gasoorlog´ geboren.
