The Godfathers

Kremlin.ru, CC BY 3.0, via Wikimedia Commons

Op de beschuldiging dat hij seks had met een minderjarig meisjes op één van zijn ‘Bunga Bunga feesten,’ maakte Silvio Berlusconi de voor zijn smakeloosheid typerende opmerking: ‘Dat is tenminste beter dan dat ik homo ben.’ Maar Berlusconi mag dan een hekel hebben aan homo’s, zijn ontmoeting met de toen kersverse Russische president Vladimir Poetin in 2000 was politieke liefde op het eerste gezicht. Getuige de eind november door klokkenluidersite Wikileaks gelekte codedocumenten van Amerikaanse ambassades, herkenden beide mannen onmiddellijk elkaars gelijke: autoritaire en corrupte leiders met een ziekelijke behoefte hun mannelijkheid te bewijzen (alsof de beide mannen op leeftijd -Berlusconi is nu 74, Poetin 58- zo wanhopig de dood op afstand proberen te houden).

De broederliefde tussen Silvio en Vladimir illustreert ook de overeenkomst in cultuur tussen Rusland en Zuid-Europa, waar onderling vertrouwen bepalend is voor het succes van zakendoen. Bovendien komen Russische toeristen altijd enthousiast terug uit landen als Italië, Spanje en Griekenland, omdat zezich veel meer verwant voelen met de emotionele Zuid-Europeanen dan met de nuchtere en zakelijke Noord-Europeanen.

Omdat zowel de Italiaanse premier Berlusconi als Poetin menen dat staats- en persoonlijke belangen goed samen gaan, kwamen de twee al snel tot grote zaken. Als twee maffiabazen regelden ze onderling dat de Russische energiegigant Gazprom de langgewenste toegang kreeg tot het Europese bedrijfsleven, via overeenkomsten met het Italiaanse energiebedrijf ENI. Dit was een groot geschenk voor Poetin. Andere Europese landen waren hier namelijk veel terughoudender in, omdat Poetin het energiebeleid in toenemende mate inzette als politiek machtsmiddel. Dat was bijvoorbeeld begin 2009 het geval, toen Rusland de gasleveranties aan de Oekraïne staakte en daardoor de gasleveranties aan heel Europa in gevaar bracht. Bovendien stonden de Noord-Europese landen minder open voor het sluiten van corrupte deals met Poetin.

De gelekte codedocumenten laten slechts het topje van de Italiaans-Russische ijsberg zien en de vraag is of Wikileaks, dat beloofd heeft met onthullingen over Rusland te komen, er in zal slagen daadwerkelijke bewijzen van corruptie in de Gazprom-ENI overeenkomsten boven tafel te krijgen.

Maar ook zonder die bewijzen, neemt het recht wel zijn loop. Want alle daadkracht en machogedrag kunnen niet tegenhouden wat premier Berlusconi, die net de zoveelste regeringscrisis heeft overleefd, en premier Putin, van wie maar de vraag is of hem een nieuw presidentschap of de vergetelheid wacht, zo vrezen: hun fysieke en politieke aftakeling.