“Smeren” bij aanbestedingen wordt makkelijker

Navalnyj’s kijk op de Russische politiek (foto bij zijn blog)

De Russische blogger en activist Aleksej Navalnyj is een Julian Assange en Pieter Lakeman in één. Doormiddel van zijn blog (https://navalny.livejournal.com/), anti-corruptie website en kleine pakketten aandelen in grote staatsbedrijven, bindt hij de strijd aan met corrupte toppolitici en zakenmensen. Tot nu toe heeft de politieke top Navalnyj succesvol weten te negeren. De tv-kanalen en de massakranten, die vrijwel allemaal onder staatscontrole staan, boycotten hem. Maar op internet wordt hij inmiddels door tienduizenden mensen gevolgd en vorig jaar werd hij tot virtuele burgemeester van Moskou gekozen.

De laatste tijd trekt Navalnyj vooral aandacht met zijn kritiek op de “Partij voor Dieven en Oplichters,” zoals hij regeringspartij Verenigd Rusland (VR) noemt. Premier Poetin is voorzitter van deze partij. Een filmpje op You Tube van een debat tussen Navalnyj en een VR-parlementslid, werd een recordaantal van 600.000 maal bekeken (https://www.youtube.com/watch?v=ccE-zCR1ej4).

Mede door die grote aandacht op internet brak Navalnyj vorige week door met zijn kritiek op het voornemen om de Russische wet op de staatsaanbestedingen te herzien. Volgens Navalnyj maakt de door het Ministerie voor Economische Zaken voorgestelde herziening corruptie nog makkelijker, omdat het de regels bij aanbestedingen versoepelt.

Verassend genoeg volgde dit keer op Navalnyj’s scherpe kritiek een uitnodiging om deel te nemen aan een debat over dit onderwerp, afkomstig van de rector van de Hogeschool voor Economie, Jaroslav Koezmynov. Dit is opmerkelijk, want Koezmynov is één van de ‘hoofdeconomen’ van het Kremlin. Navalnyj stemde graag toe in deelname aan het debat, dat zelfs live op internet werd uitgezonden (https://www.liveinternet.ru/users/lamut/post157036777/).
Is dit een teken van de groeiende liberalisering onder president Medvedev en een verbetering van het ondernemersklimaat in Rusland? Dat Navalnyj het woord krijgt op deze prestigieuze school is natuurlijk mooi, en in het beste geval is dit debat het startsein voor meer publieke discussies. Russische deskundigen denken echter dat het hier ging om een pr-stunt van het Kremlin, bedoeld om te laten zien dat vrije discussie wel degelijk mogelijk is in Rusland. Aan het voorgenomen besluit de aanbestedingsprocedure te herzien zal het volgens hen echter niets veranderen.
Bovendien menen zij dat noch de oude noch de nieuwe wet de wijdverbreide corruptie zal verminderen. De meest rake opmerking hierover kwam van Igor Nikolaev, directeur van het Russische accountantskantoor FBK: “Als een ambtenaar erop uit is om smeergeld aan te nemen, dan kun je hem ofwel het leven makkelijker maken, wat het nieuwe wetsvoorstel van het Ministerie van Economische Zaken doet, of je kunt het hem moeilijker maken. Maar de instelling van de ambtenaar blijft hetzelfde.”

De aankoop van omstreden staatsmercedessen wordt gelukkig weer makkelijker.