Zo, dit is voor ons!
Wederom excuus voor de radiostilte op deze blog. Maar dit keer heb ik daarvoor een goede reden. Het afgelopen jaar ben ik druk bezig geweest met het schrijven van mijn boek ‘Russische Ravage’, dat volgens de planning half maart uitkomt. Door middel van mijn persoonlijke Russische belevenissen in dat boek hoop ik de lezer een inkijkje te geven in het tragikomische leven van gewone Russen.
Nu heb ik gelukkig weer even tijd voor mijn blog. Mooi op tijd, want het Russische parlement, de Doema, heeft twee weken geleden de begroting voor 2019 aangenomen. De Russische begroting lijkt misschien een saai onderwerp, maar het is de beste maatstaf om te zien hoe het land er voor staat. Denkt u maar aan uw eigen huishoudboekje. Als u niet genoeg geld heeft voor het betalen van uw hypotheek, schoolgeld voor uw kinderen en uw ziektekostenverzekering, dan wordt het leven een stuk lastiger. Nou maakt geld misschien niet altijd gelukkig, maar een tekort aan geld leidt onherroepelijk tot malaise.
Wat betreft het nationale huishoudboekje van Rusland, blijkt mijn blog over de begroting van 2016 (zie: de link onderaan) nu griezelig profetisch. Dat gold vooral de retorische vraag: ‘Kan Rusland straks de pensioenen nog wel betalen?’ Zoals u misschien weet heeft de Russische regering dit jaar besloten de pensioenleeftijd geleidelijk te verhogen, van 55 tot 63 jaar voor vrouwen, en van zestig tot 65 jaar voor mannen. Dit besluit was de aanleiding tot de grootste daling in Poetins populariteit sinds de annexatie van de Krim. Dat de door gewone Russen bewonderde Russische president uitgerekend de grootste zekerheid uit hun bestaan – de lage pensioenleeftijden werden ingevoerd in 1932- om zeep hielp, leidde tot grote ontnuchtering. Vele Russische media spraken zelfs van een permanente kentering in de steun voor Poetin.
Dat de relatief lage pensioenleeftijden worden verhoogd is op zich niet onzinnig. Wat het zo onverteerbaar maakt, is dat het Kremlin hiermee steelt van de armen om dat te geven aan de rijke en corrupte bovenlaag rond president Poetin. Door de sancties zijn deze bovenbazen namelijk een miljoentje of wat armer geworden.
In feite gaf president Poetin de Russische economie de doodsteek toen hij begin 2014 tot ontzetting van de rest van Europa en de VS ten strijde trok tegen buurland Oekraïne en de Krim bezette. Sinds dat jaar stortte, ten gevolge van Westerse sancties en de dalende olieprijs, het Bruto Binnenlands Product van Rusland ineen van rond de 2100 miljard tot, naar verwachting van de Wereldbank, 1600 miljard dit jaar.
Op het eerste gezicht ziet de begroting voor 2019 er nog niet zo slecht uit. De begrote inkomsten bedragen volgens de roebelkoers van vandaag ruim € 263 miljard, de uitgaven € 243,5 miljard. Er is dus zelfs een begrotingsoverschot. Russische economische experts zijn echter sceptisch en menen dat de regering de economische groei voor volgend jaar, 1,3%, te optimistisch inschat. Het enige lichtpuntje is dat olie- en gasreus Rusland voor haar export-inkomsten in 2019 uitgaat van een olieprijs van $ 41,6 dollar per vat , terwijl de olieprijs momenteel rond de $ 60 per vat schommelt.
De uitgaven voor sociale zekerheid en gezondheidszorg in de Russische begroting bedragen ruim € 88 miljard, oftewel maar liefst meer dan een derde van de uitgaven. Bijna de helft hiervan gaat echter op aan de pensioenen, en voor de gezondheidszorg wordt slechts € 8,3 miljard uitgetrokken.
Dit alles ziet er niet florissant uit, maar de Russische begroting wordt echt onheilspellend, ook voor ons, als we kijken naar de uitgaven voor defensie en de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (denk: repressie van andersdenkenden in Rusland, ontwikkelen van kernwapens, militair ingrijpen buurlanden en Syrië, hackoperaties in EU en VS, verspreiden nepnieuws, gifmoorden in West-Europa, enz.). Officieel staat er voor defensie-uitgaven € 31,2 miljard, oftewel ruim 13% van de uitgaven, in de begroting voor 2019. Dat is al behoorlijk. Ter vergelijking: in 2016 gaf Duitsland 11% van zijn uitgaven uit aan defensie en de VS 15%. De uitgaven voor de veiligheids- en inlichtingendiensten waren altijd minder makkelijk te benoemen, omdat ze deels geheim waren.
In de komende begroting heeft echter maar liefst 17% van de uitgaven, oftewel het onvoorstelbaar grote bedrag van € 39,6 miljard, het etiket staatsgeheim gekregen. Ziet u het al voor zicht dat koning Willem-Alexander bij de presentatie van de Miljoenennota in september doodleuk meedeelt: ‘Beste onderdanen, van bijna een vijfde van de uitgaven kunnen wij u helaas niet vertellen wat we daarmee gaan doen.’? Het zou dan waarschijnlijk snel gebeurd zijn met ons koningshuis en de regering. Zo niet in Rusland.
Het enige wat duidelijk is, is dat de geheime uitgaven voor het leeuwendeel gaan naar defensie en de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Tezamen met de officieel in de begroting genoemde defensie-uitgaven van € 31,2, komen de geplande bestedingen voor het militaire en veiligheidsapparaat in 2019 dus neer op ruim € 70 miljard, of 29%, van de totale uitgaven!
Helaas kunnen we dus ook de conclusie uit mijn blog over de begroting van 2016 doortrekken naar die voor volgend jaar. Poetin blijft het huishoudboekje vooral gebruiken voor kostbare en agressieve buitenlandse avonturen, zoals de deze week weer opgelaaide (zee)strijd met Oekraïne. In het verlengde daarvan zet het Kremlin de cyberoorlog met de EU en de VS voort en zal het het westen proberen te destabiliseren waar het maar kan. Dat gaat ten koste van een fatsoenlijk leven voor de gewone Russen. Vandaar dat er nog meer geld gaat naar de veiligheidsdiensten, die de groeiende onrust onder de eigen bevolking moeten onderdrukken, en die Poetin desnoods met geweld in het zadel moeten houden.
Dankzij de weer wat aangetrokken olieprijs kan het Kremlin dit tot niets leidende economisch beleid nog wel even volhouden. Dus, tenzij Poetin iets overkomt, zullen de Russen voor 2019 helaas nog meer de knoet van het Kremlin voelen. En wij en de rest van de wereld zullen volgend jaar blijven kampen met de agressieve buitenlandse avonturen die de Russische president tot zijn bestaansreden heeft gemaakt.
