Wonderolie

Een flesje wonderolie (castorolie)
Foto: Pete Markham from Loretto, USA, CC BY-SA 2.0, via Wikimedia Commons

Dweilen met de oliekraan open, zo zou je de nieuwste verkiezingsstunt van de Russische premier Poetin kunnen noemen. Poetin laat nog in het ongewisse of hij volgend jaar zelf meedoet aan de presidentsverkiezingen. Maar, net als bij zijn aftreden in 2008, probeert hij de troonsopvolging stevig in handen te houden. Mark Rutte kan er slechts van dromen dat mensen almet 130km per uur over de snelweg scheuren, zodra hij heeft geroepen: ‘Ik wil dat de maximumsnelheid naar 130km per uur gaat!’ Maar net als ten tijde van Stalin, hoeft Poetin maar een wenkbrauw op te trekken of zijn apparatsjiks gaan al koortsachtig aan de slag om deze wenk te interpreteren en de gewenste maatregel uit te voeren.

Zo ook eergisteren, toen de premier een bijeenkomst voorzat over de energieprijzen. ‘Benzine te duur!,’ was zijn boodschap. En, alsof hij met een toverstokje had gezwaaid, verlaagden vervolgens de Russische oliebedrijven de benzine en dieselprijzen. In 2010 waren die prijzen gemiddeld met maar liefst 21% gestegen.

Het wonder van de direct dalende olieprijzen zit erin dat de vijf grootste Russische oliebedrijven rond de 70% van de benzine en diesel op de binnenlandse markt leveren. Twee van de vijf, Rosneft en Gazprom Neft zijn staatsbedrijven. De andere drie –Loekoil, TNK-BP en Soergoetneftegaz– lopen, in ruil voor hun monopoliepositie, trouw aan de leiband van het Kremlin. Ironisch is dat vice-premier Igor Setsjin, verantwoordelijk voor de energiesector, nu samen met Poetin op hoge toon voorzitter Igor Setsjin van de Raad van Directeuren van Rosneft (zie: 23 december) sommeert de benzineprijzen te verlagen.
Door hun monopoliepositie kunnen deze Grote Vijf de olieprijzen hoog houden. De oplossing zou dus meer concurrentie zijn. Maar dezelfde staat die, bij monde van premier Poetin, eist dat de prijzen dalen, houdt de olie- en gasbedrijven nu juist onder staatscontrole en voorkomt zo vrije concurrentie. Poetin en de zijnen pikken dan ook een aardig zakcentje mee in deze miljardenbusiness, die de helft van het Russische staatsbudget financiert.

Het optreden van Poetin toont weer eens aan dat hij deze vicieuze cirkel niet wil doorbreken en doorgaat met een populistisch beleid van pappen en nathouden.
Natuurlijk is het logisch dat bij een dergelijk Sovjetbestuur van de olie- en gassector, ook het inefficiënte Sovjetmanagement bij de energiebedrijven zelf blijft bestaan, met alle corruptie, incompetentie en prijsstijgingen van dien. Het is dan ook tragi-komisch om te zien hoe, terwijl papa Poetin achter het stuur zit en vol gas geeft met een volle tank goedkope benzine, het jongetje Medvedev op de achterbank overmoedig door het open raam schreeuwt: ‘We gaan het land moderniseren!’

Poetin let op de kleintjes