Grigori: ‘Ik beloof dat ik de Krim net zo mooi zal maken als u!’
De grootste “Russische” (ironisch genoeg kwam ze uit Duitsland) tsarina, Catharina de Grote (1762-1796), had meer “favorieten” (het Russische eufemisme voor minnaars) dan Pinokkio Berlusconi minnaressen, dus dan weet u het wel… Haar meest vooraanstaande minnaar was Grigori Potjomkin die, voor zijn diensten in natura, tot Graaf werd benoemd en de leiding kreeg over het Krim-schiereiland aan de Zwarte Zee.
Toen op een goede dag de, in alle opzichten, potente Russische tsarina een boottocht langs de kust van de Krim maakte om te zien wat haar favoriet daar voor moois tot stand had gebracht, zag ze het ene na het andere levendige dorpje: kleurige huisjes met daaromheen vrolijk dansende en werkende dorpsbewoners.
Echter, wat haar ontging, was dat op diezelfde oever, iedere keer als zij voorbij was gevaren, druk met decorstukken werd gesjouwd en de door Potjomkin ingezette figuranten naar de volgende plek op haar route renden om weer hetzelfde spektakel op te voeren. Van deze nepvoorstelling komt de nog altijd bestaande uitdrukking ‘Potjomkindorpen’.
Gezien het megaschandaal waar het Rotterdamse Havenbedrijf nu mee kampt, heeft de directie aldaar meer Russische sprookjes gelezen dan dat ze zich heeft verdiept in de Russische geschiedenis en (zaken)cultuur. Journalist Alexander Weissink van het Financieel Dagblad heeft afgelopen twee weken de feiten van dit Russisch avontuur van het Rotterdams Havenbedrijf prima beschreven. Opmerkelijk genoeg liet de resterende Nederlandse pers deze voor Nederland zeer instructieve worst practice van zakendoen met Rusland, vooralsnog links liggen.
In een notendop komt het verhaal erop neer dat het Havenbedrijf oktober 2011, via een tender voor de bouw van een olieterminal, een strategisch stuk grond gunde aan de Russische investeringsfirma Summa. Deze firma is voor 75% in handen van de Russen en voor 25%…ja, geloof het of niet, van een dochter van het onlangs hier genoemde Vitol, de na Shell grootste, en met stip op 1 meest mysterieuze, Nederlandse onderneming. Wat het Havenbedrijf over de streep trok was de belofte van Gouden Bergen. Summa aarzelde namelijk niet om eind 2011 in het Kremlin, onder toeziend oog van bezoekend premier Mark Rutte en toenmalig Russisch president Medvedev, een overeenkomst te tekenen voor de jaarlijks aanvoer van dertig miljoen ton Russische olie naar R’dam. Hierdoor zou de R’damse haven op slag wereldleider in olie-overslag worden.
Havenbedrijf R’dam in afwachting van Gouden Bergen (foto: Dick Sellenraad/FD)
Maar bij de verliezers van de tender, waaronder het Nederlandse containerbedrijf Vopak en pikant genoeg ook de voormalige Nederlandse wereldwijde oliehandelaar Argos, inmiddels ook in handen van de Russen (zie de links naar eerder blogverhalen onderaan), ontstond al snel argwaan. Want wat blijkt!? Transneft, dat de Russische olieleidingen beheert, wenst helemaal niet mee te werken aan de plannen van Summa! Dus niks geen 30 miljoen ton olie naar R’dam, hoeveel het er wel wordt is nog een groot raadsel. Wat de overeenkomst van het Havenbedrijf in een nog dubieuzer daglicht stelt is dat de projectmanager voor de gronduitgifte van het R’dams Havenbedrijf, Abel Noordanus, een half jaar na de deal met ‘de Russen’ een leuk baantje kreeg bij….Summa. Het “Schröder-scenario’ dus (na het als Duits kanselier sluiten van de Nord Stream-deal met Rusland, werd Schröder, eenmaal kanselier-af, benoemd als hoofd van dat consortium).
Tot zover de feiten. Maar deze boeiende en instructieve worst practice van zakendoen met Russen schreeuwt om de beantwoording van een paar vragen, om te voorkomen dat Nederland en zijn ondernemers voortaan net zo oliedom handelen als het Rotterdamse Havenbedrijf (hoewel, ere wie ere toekomt, Abeltje pakte de zaken heel handig aan). Grote vraag is natuurlijk: wie staat er achter Summa en hoe kan het dat een overeenkomst gesloten met steun van voormalig Russisch president Medvedev nu, onder Poetin, niet doorgaat? Zijn de Russische oliebedrijven wellicht ook in clans verdeeld, waarbij Summa buiten die van Poetin valt (en je daar dus nooit zaken mee moet doen?). Het voert hier te ver daar nu verder op in te gaan (hoewel ‘Most Research‘ Vopak en andere bedrijven natuurlijk graag verder helpt, indien gewenst). Maar wees alert dat als uw Russische zakenpartners u Gouden Bergen beloven, het heel waarschijnlijk om Potjomkindorpen gaat.
Mysterieus Nederlands oliemannetje Vitol
