Vraag: welk bedrijf hoort in het volgende rijtje van Nederlandse superbedrijven niet thuis: Shell, Vitol, ING, Ahold, Unilever, Philips? Grote kans dat u, net als de meeste Nederlanders, Vitol zou zeggen. Want van dit bedrijf hebben de meeste mensen nog nooit gehoord. Maar laat bovenstaande opsomming nou de top-6 zijn, in de juiste volgorde! (dus Shell op 1 en Vitol op 2), van de bedrijven met de grootste omzetten in Nederland! Zo was in 2011 de omzet van Vitol, wereldleider in de oliehandel, met $ 297 miljard, gelijk aan ruim 30% van het inkomen dat we met zijn allen in dat jaar in Nederland verdienden (€ 604 miljard).
En laat nou juist dit steenrijke maar mysterieuze Nederlandse oliemannetje deze week, samen met de Zwitserse branchegenoot Glencore, de grootse oliehandelaar zijn geworden van…Rusland! Daarmee wordt het reilen en zeilen van Vitol dus interessante kost voor wie iets van Russisch-Nederlands zakendoen wil begrijpen.
Zes handen op Sechin’s buik (Vitol-Glencore-Rosneft, Website Rosneft)
Vitol kon dus reeds in de eerste maand van het Nederland-Ruslandjaar 2o13 klinken op het succes daarvan. Concreet houdt de overeenkomst in dat de Russische staatsoliereus Rosneft de komende vijf jaar 67 miljoen ton olie verkoopt aan Vitol en Glencore voor een bedrag van $ 10 miljard. Rosneft wendt dat geld -dat het zelf veel moeilijker kan ophalen bij banken dan Glencore en Vitol-, aan voor het opkopen van TNK-BP, de joint-venture van BP in Rusland (onderaan vindt u mijn eerdere bijdrage over dat verhaal). Hiermee gaat Vitol indirect een contract aan met het Kremlin, want het hoofd van Rosneft is de grijze kardinaal van de Russische energiesector en Poetin-vertrouweling Igor Setsjin.
Voor Glencore is dit de bekroning van vele jaren moeizaam ritselen in Rusland, omdat het bedrijf enige geleden jaren de fout maakte in zee te gaan met het bedrijf Roesneft (slechts één letter maar een wereld van verschil met Rosneft) van de later door het Kremlin verjaagde oligarch (Michail Gutserijev). Maar hoe heeft Vitol het zo ver kunnen schoppen?
Het begint er mee dat Vitol ondoorzichtig is. Ondanks de, vooral sinds de financiële crisis uit 2007, toegenomen maatschappelijke roep om transparantie, slaagt Vitol erin haar zaken schimmig te houden. Zo doen geruchten de ronde van grootschalige belastingontduiking door Vitol, steunde Vitol de rebellen tegen de Libische leider Gadaffi en maakte persbureau Reuters onlangs bekend dat de oliemakelaar, ondanks het embargo, olie heeft geleverd aan Iran. Dit is de eerste grote plus voor Vitol, want het Kremlin doet natuurlijk graag zaken met Westerse bedrijven die ook wat boter op het hoofd hebben, al was het maar omdat ze dan niet tegen hun Russische partners gaan zeuren over transparantie en verantwoord ondernemen enzo.
Daar komt bij dat Vitol uitstekend om weet te gaan met brievenbusmaatschappijen en bankgeheimen. Zoals u inmiddels waarschijnlijk wel weet, is dat een absolute voorwaarde voor zakendoen op nationaal niveau in Rusland. Vitol, opgericht in 1966 in Rotterdam, heeft namelijk tegenwoordig alleen nog zijn holding in een kantoorgebouw op een industrietrein in Rotterdam, terwijl het bedrijf feitelijk in Zwitserse handen is. Zoekt u daarom ook niet naar een groot kantoor in Rusland, want in Moskou zetelt het bedrijf weliswaar op een steenworp afstand van het Kremlin, in de hoofdstraat Tverskaja, maar eenmaal voor het opgegeven nummer 12 staat u voor een schoenenwinkel en vereist het de nodige speurkunst om Vitols’ kantoor op verdieping 5 van gebouw 1 te vinden. Vitol wil schijnbaar niet graag gevonden worden door buitenstaanders.
Dus wilt u de zaken groots aanpakken in Rusland, houdt u dan het geld voor marketing, glimmende folders en bedrijfspresentaties vooral in uw zak, want zoals het Russische succesverhaal van Vitol laat zien: Geslotenheid duurt het langst.
Rosneft wordt wereldleider in olie en stuurt BP terug naar Britain
Rosneft verkiest Exxon als bruid
