Gasinvasie: traject South Stream
Anders dan aan de lancering van de Nord Stream-gaspijpleiding vorig jaar, besteden de Nederlandse media aan de start van de bouw van de South Stream, vorige week vrijdag, geen aandacht. En dat terwijl de geplande capaciteit van deze Zuid-Europese pijpleiding (63 miljard m³), waarin het Russische Gazprom opnieuw de dienst uitmaakt, die van de Nord Stream (circa 54 m³) ruimschoots overtreft. Bovendien leidt het West-Europese consortium dat de concurrerende Nabucco-pijpleiding wilde aanleggen, om minder van de Russische gasvoorziening afhankelijk te zijn, hiermee een nederlaag.
Net als bij de Nord Stream, mogen Rusland’s loyale vrienden, Duitsland voorop, ook weer meedoen in de South Stream. Naast het Franse EdF, en het Italiaanse Eni, zien we dan ook het Duitse energiebedrijf Wintershall, dat al met de Russen voor onze kust, op de Noordzee, gas ‘voor ons’ exploiteert.
Met de aanleg van de South Stream maakt Rusland, onder de “energieke” leiding van president Poetin, weer een grote sprong voorwaarts naar de gasinvasie van Europa. De vraag wordt echter steeds meer of Gazprom deze megahoeveelheden gas wel kwijt raakt. Momenteel levert de Russische gasgigant al ongeveer een derde van het Europese gas, wat betekent dat maar liefst bijna 70% van de Russische gasexport naar Europa gaat. Mede onder invloed van de Europese crisis en de groei van het Amerikaanse schaliegas (gas dat op onconventionele manieren uit de natuur wordt gewonnen), daalde de afzet van Gazprom in Europa in de eerste helft van 2012 echter met bijna 10%. En, zoals het er nu naar uitziet, zal de vraag naar Russisch gas in Europa tot 2025 verder afnemen.
Poetin’s voorganger en alter ego, Medvedev, sprak als president dan ook vaak over de noodzaak de Russische economie te innoveren en diversificeren. De lancering van Ruslands’ Sillicon Vally, ‘Skolkovo’, niet ver van Moskou, was een concrete poging van Medvedev daartoe. Maar hoewel we dagelijks horen over leidende Amerikaanse techbedrijven als Google, Yahoo, Facebook en noem maar op, worden we bepaald niet overspoeld met nieuws over de nieuwste Skolkovo-phone/pad/pod/app/sociale media of andere high-techvindingen. Het diversificeren en innoveren lukt kortom niet zo goed in Rusland, en het land blijft eenzijdig afhankelijk van grondstoffen, olie&gas in het bijzonder.
De aanleg van de South Stream past daarom in het plaatje van stagnatie. Illustratief daarvoor was Poetin’s jaarlijkse toespraak tot het Russische parlement afgelopen woensdag. Aan één kant sprak ‘de Russische president voor het leven’ volstrekt loze dreigende taal aan het adres van corrupte ambtenaren die hun geld in het buitenland onderbrengen. Loos, omdat een vis begint te stinken vanaf de kop, dus in het Kremlin. Naar officieuze schattingen is Poetin dan ook de rijkste man in Rusland, met dus ongetwijfeld menig offshore-rekening. Aan de andere kant zette de Russische leider in zijn toespraak iedere politieke tegenstander weg als ‘agent van het Westen’, waarmee hij de weg effent voor de voortgaande heksenjacht op de oppositie. Wat dat betreft kijk ik met spanning uit naar de door de oppositie aangekondigde demonstratie morgen, die dit keer niet de goedkeuring heeft van de gemeente Moskou. In de agit-prop van het Kremlin is nu iedere demonstrant die zijn neus buiten de deur steekt, ofwel een spion, ofwel een extremist, dus in theorie kan iedereen gearresteerd worden.
Het meest dynamisch in Rusland in 2013 beloofd daarom opnieuw het uiterlijk van de Russische president te worden. Want net als zijn grote Italiaanse vriend Berlusconi, lijkt de inmiddels zestigjarige Poetin met het jaar minder rimpels te krijgen. Zoals het er nu naar uitziet, zal 2013 voor Rusland helaas waarschijnlijk dan ook niet niet meer brengen dan een nieuwe face-lift…,maar alleen van de president.
‘Bellissimo Volodja, dat voelt bijna net zo natuurlijk aan als bij mij!’ (Bron: Ansa/Maxim Marmur)
