De Chinezen komen…

Anders dan de Britse en Amerikaanse financiële pers, misten de Nederlandse media deze week het belangrijkste economische nieuws uit Rusland. Bij de wereldleider in aluminium, het bedrijf Rusal van oligarch Oleg Deripaska, brak namelijk een strijd uit tussen topman Deripaska zelf en Viktor Vekselberg. De laatste is eveneens oligarch van het eerste uur en was tot deze week voorzitter van Rusal’s Raad van Directeuren (te vergelijken met een Raad van Commissarissen/Toezicht bij Nederlandse bedrijven). Directe inzet van de strijd was het wel (als het aan Vekselberg lag) of niet (Deripaska) verkopen van Rusal’s belang (van in totaal maar liefst $ 8,75 miljard) in branchegenoot en Russisch Nikkel-titaan, Norilsk Nickel.

Sinds de financiële crisis in 2008 kampt Rusal met een gevaarlijk hoge schuldenberg. Daarom, en omdat hij zelf een aardig pakketje aandelen heeft, was Vekselberg vóór het terug verkopen van Rusal’s belang aan Norilsk. Deripaska op zijn beurt, wil Rusal’s belangen juist zo ver mogelijk uitspreiden over de Russische metaalsector, en is vooralsnog tegen verkoop. Vekselberg delfde het onderspit. Met zijn vertrek breekt het bolwerk van de eerste generatie roverskapitalisten, die opkwam na de val van de Sovjetunie, verder af (hoewel Vekselberg nog altijd zijn eigen holding Renova heeft, en daarmee ook een belang in TNK-BP).

De grote vraag is of het geleidelijke vertrek van de eerste generatie oligarchen, die door sluwheid, bruut geweld en corruptie aan hun rijkdom zijn gekomen, nu heel langzaam aan de komst van een competentere en modernere generatie managers in Rusland inluidt. Ondanks het anachronisme Poetin in het Kremlin (die het bedrijfsleven juist onder staatscontrole probeert te houden), zou zo een nieuwe impuls mogelijk ook de roep om transparantie en minder bureaucratie en corruptie doen toenemen.

Het zal wel zo’n vaart niet lopen, gezien de reactionaire koers van de oude-nieuwe president, maar Rusal lijkt wel Postsovjet-bedrijfshistorie te schrijven. Want na het heen sturen van Vekselberg, vroeg Deripaska de Hong Kongse beursbaas Barry Cheung om diens plaats als voorzitter van de RvD in te nemen. Cheung zal al in de RvD maar bij mijn weten is het de eerste keer sinds de val van de Sovjetunie dat de oligarchen een buitenlander in de top van hun bedrijf benoemen.

De keus voor Cheung is in die zin logisch, dat Rusal genoteerd staat aan de beurs van Hong Kong en China, net als Rusland, een grotendeels staatsgeleide economie is (en Cheung dus weet hoe hij met corruptie en almachtige politieke leiders moet omgaan). Maar de keus voor een buitenlander door een Russisch monopoliebedrijf blijft een primeur.

Dus komt de wijsheid in Rusland nu uit het Oosten? Dat blijft afwachten, maar als Chinees zal Cheung zich beter dan zijn Russische collega’s bewust zijn van wijsgeer Lao Zi’s spreuk: een reis van duizend kilometer begint met één stap.

Om Russische bedrijven uit het slop te halen? (http://www.4-traders.com)